W tym artykule
Zaproszenie bez skierowania sądu
Jeżeli nie ma umowy o mediację, rozpoczęcie jej na wniosek jednej strony wymaga zgody drugiej. Milczenia nie należy traktować jako przyjęcia zaproszenia. Odmowę można przekazać wprost; nie wymaga ona podejmowania rozmów o konkretnych ustępstwach.
Postanowienie sądu
Art. 183⁸ § 2 k.p.c. przewiduje, że mediacji nie prowadzi się, jeżeli w ciągu tygodnia od ogłoszenia lub doręczenia postanowienia strona zgłosi sprzeciw, chyba że zgodziła się na mediację przed jego wydaniem. Termin i pouczenie trzeba sprawdzić w otrzymanym postanowieniu.
Nie wystarczy odmówić telefonicznie kontaktu z mediatorem, jeśli potrzebne jest stanowisko skierowane do sądu. Pismo powinno identyfikować sprawę i jednoznacznie wyrażać decyzję.
Koszty bezzasadnej odmowy
Od 1 marca 2026 r. art. 103 § 3 pkt 1¹ k.p.c. przewiduje możliwość obciążenia strony większą częścią albo całością kosztów w razie bezzasadnej odmowy mediacji, niezależnie od wyniku sprawy. Jest to ocena sądu, a nie automatyczna kara za brak ugody.
Dla spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem zmiany obowiązuje właściwy przepis przejściowy. Nie należy stosować nowej sankcji bez sprawdzenia daty i trybu postępowania.
Odmowa propozycji ugodowej
Strona może uznać konkretną propozycję za niekorzystną. Mediator ani sąd nie mogą zastąpić jej zgody podpisem pod ugodą. Wyjaśnienie przyczyn zakończenia rozmów nie wymaga ujawniania sądowi chronionych propozycji i ustępstw.