W tym artykule
Mediacja umowna
Strona składa wniosek do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zawarcia ugody. Strony mogą wskazać w ugodzie inny sąd rejonowy. Jeżeli tych podstaw nie da się zastosować, właściwy jest sąd rejonowy miejsca zamieszkania lub siedziby wnioskodawcy (art. 183¹³ k.p.c.).
Do wniosku dołącza się protokół i ugodę, chyba że jej treść zamieszczono w protokole. Wymagania załączników elektronicznych nie sprowadzają się do przesłania dowolnego skanu.
Do wniosków wniesionych i nierozpoznanych przed wejściem w życie zmiany z 1 marca 2026 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, zgodnie z art. 14 ust. 5 ustawy nowelizującej.
Portal Informacyjny
Art. 183¹³ § 1² zobowiązuje m.in. adwokata, radcę prawnego i rzecznika patentowego do wniesienia takiego wniosku oraz dalszych pism w tym postępowaniu przez Portal Informacyjny. Reguły tej nie należy rozszerzać na każdą osobę składającą wniosek samodzielnie.
Skierowanie sądu
Mediator przekazuje protokół i ugodę sądowi rozpoznającemu sprawę. Ugoda może dotyczyć także roszczeń nieobjętych pozwem. Gdy obejmuje kilka postępowań, trzeba je wymienić i wskazać sąd zgodnie z art. 183¹⁴ § 2¹; przy sądach różnego rzędu stosuje się regułę sądu wyższego rzędu.
Kontrola i wykonanie
Jeżeli ugoda nadaje się do egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie klauzuli wykonalności. W pozostałym zakresie wydaje postanowienie. Odmowa następuje m.in. przy sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego, obejściu prawa, niezrozumiałości albo sprzecznościach w treści.
Zatwierdzona ugoda ma moc ugody sądowej, a opatrzona klauzulą jest tytułem wykonawczym. Egzekucja wymaga jednak wymagalnego i określonego zobowiązania oraz właściwego wniosku. Zatwierdzenie nie zastępuje szczególnej formy czynności, np. aktu notarialnego.