Jak prawo Unii Europejskiej podchodzi do mediacji w sprawach cywilnych?

Prawo Unii Europejskiej wspiera mediację, pozostawiając państwom różne modele jej organizacji. W sporze transgranicznym szczególne znaczenie ma wykonanie ugody.

← Pytania i odpowiedzi

W tym artykule

Wspólne ramy, różne procedury

Dyrektywa 2008/52/WE dotyczy określonych aspektów mediacji w transgranicznych sprawach cywilnych i handlowych. Obejmuje m.in. poufność, wykonalność porozumień oraz wpływ mediacji na bieg terminów. Nie tworzy jednolitego europejskiego postępowania mediacyjnego.

Sam fakt, że kontrahent działa w innym państwie UE, nie przesądza o obowiązku mediacji ani o wysokości opłaty. Te kwestie wymagają sprawdzenia właściwego prawa i przyjętego trybu.

Obowiązkowa próba a dostęp do sądu

W wyroku C-75/16, Menini i Rampanelli, TSUE dopuścił pod określonymi warunkami obowiązkową próbę pozasądowego rozwiązania sporu konsumenckiego. Warunkiem pozostaje skuteczny dostęp do sądu. Orzeczenie odnosi się do określonego systemu i nie ustanawia powszechnego obowiązku mediacji w Polsce.

Co ustalić z zagranicznym kontrahentem

Przed spotkaniem należy uzgodnić język, mediatora, zasady wynagrodzenia, udział tłumacza i sposób podpisania dokumentów. Równolegle trzeba ustalić prawo właściwe dla zobowiązania oraz państwo, w którym ugoda będzie wykonywana.

Jeżeli dłużnik ma majątek za granicą, znaczenie ma forma uzyskanego tytułu i zasady jego uznania lub wykonania. Przetłumaczenie prywatnego porozumienia samo w sobie nie nadaje mu wykonalności w innym państwie.

Terminy i środki pilne

Rozmowy nie powinny przesłaniać terminów dochodzenia roszczeń ani potrzeby zabezpieczenia majątku. Skutki mediacji dla przedawnienia należy oceniać według właściwego prawa. W umowie stron można uporządkować harmonogram rozmów, ale nie zastąpi to ustawowych zasad ochrony roszczenia.

Podstawy prawne i źródła