W tym artykule
Dobrowolna ugoda
Art. 183¹ k.p.c. ustanawia dobrowolność mediacji. Strona nie musi zaakceptować propozycji ugodowej. Może zasięgnąć porady, poprosić o przerwę lub zakończyć rozmowy.
Przy skierowaniu przez sąd art. 183⁸ § 2 k.p.c. przewiduje tygodniowy termin na sprzeciw od ogłoszenia lub doręczenia postanowienia, chyba że strona zgodziła się na mediację przed jego wydaniem. Należy odróżnić prawo do odmowy ugody od ewentualnych skutków bezzasadnej odmowy udziału dla kosztów procesu.
Bezstronny mediator
Mediator ma obowiązek zachować bezstronność i niezwłocznie ujawnić okoliczności mogące wzbudzić wątpliwości co do niej. Informacja o wcześniejszej współpracy z uczestnikiem powinna pojawić się przed podjęciem decyzji o prowadzeniu sprawy. Wskazanie mediatora przez jedną stronę nie czyni go jej doradcą.
Poufne rozmowy
Postępowanie mediacyjne jest niejawne. Obowiązek zachowania w tajemnicy faktów poznanych w związku z mediacją obejmuje mediatora, strony i pozostałych uczestników. Art. 183⁴ k.p.c. odrębnie wyłącza skuteczne powoływanie się w sądzie lub arbitrażu na propozycje ugodowe, ustępstwa i inne oświadczenia z mediacji.
Przed spotkaniem należy uzgodnić udział doradców, obieg materiałów oraz zasady rozmów oddzielnych. Poufność nie usuwa obowiązku przedstawienia sądowi ugody i protokołu w procedurze jej zatwierdzania.
Świadoma decyzja
Uczestnik powinien znać koszty, zakres rozmów i treść dokumentu, który ma podpisać. Jeżeli brakuje danych do oceny propozycji albo możliwości swobodnego wypowiedzenia się, można zmienić organizację spotkania lub je odroczyć. Mediacja nie wymaga ustępstw po połowie ani zawarcia porozumienia za wszelką cenę.